Trong bối cảnh của nền kinh tế và môi trường sống hiện nay, xuất hiện nhiều hơn những cá nhân cô đơn. Tính chất của sự cô đơn này đang có xu hướng tiêu cực, dẫn đến những rối loạn bên trong.  Các con sô thống kê từ WHO cho thấy xu hướng người có vấn đề rồi loạn tâm lý và sức khoẻ tâm thần đang tăng lên và trẻ hoá. Người ta đi đến nhận định rằng, thế kỷ 21 là thế kỷ Chữa Lành !

Thử đứng ra khỏi bối cảnh đó, nhìn nhận thế giới như một thực thể có trí tuệ, ta có thể nhìn thấy sự hỗn độn nào đó đang xảy ra trên khắp thế giới , lại có nguyên nhân từ chính sự thông minh của mỗi cá nhân. Ở đâu đó trong mắt xích của rối loạn, người ta thấy có ứng dụng của Khoa Học mũi nhọn. Tính xác tín của mọi sản phẩm khoa học, công nghệ và kỹ thuật mới bắt đầu tạo ra những sự tranh cãi lớn về tính nhân văn và tính hiệu quả xét về tổng thể. Về mặt toán học, thế giới có vẻ đang bị những thách thức không cần thiết cho sự sinh tồn, và dành quá ít thời gian vào mục tiêu nâng cấp để tiến hoá.

Có một câu hỏi đặt ra là : con người về mặt thiết kế đã là một thực thể phức tạp vào bậc nhất, lại đang Cần và Thiếu  rất nhiều hướng dẫn cho chính mình về cách sử dụng những năng lực của chính mình, để tạo dựng một đời sống hạnh phúc.Vậy tại sao chúng ta có vẻ không thực sự thích thú đầu tư vào việc tìm hiểu sổ tay kỹ thuật của chính cỗ máy mà mỗi chúng ta đang sống nhờ trên sự làm việc bền bỉ và kỳ diệu của nó ?  Chúng ta còn rất nhiều việc phải làm, và thời gian đâu để con người đi vào sự cô đơn mang tính huỷ diệt ?  Ngay cả với vấn đề của thời gian, chính khoa học đã nhận định rằng, thời gian là một khái niệm tương đối. Hoặc hỏi cách khác, nếu thời gian là thứ có thể được làm thay đổi, thì chúng ta nên tìm kiếm dựa vào năng lực cải thiện tốc độ hay là năng lực thay đổi hệ quy chiếu ?

Nếu cô đơn là trạng thái tuyệt đối tốt lành cho sự tìm kiếm tiến hoá, thì cô đơn này hoàn toàn khác với cảm giác về sự cô đơn mà con người đang nếm trải ngày một phổ biến hơn, trong chính ngôi nhà đẹp đẽ của mình.

Khi đứng trước sự không biết, chúng ta bắt đầu học nhiều hơn về sự quan sát . Chánh niệm là một công cụ mạnh, giúp chúng ta chủ động và tỉnh thức quan sát hiện tại mà không bị kéo vào những con sóng cảm xúc và suy nghĩ của tâm trí .

Chánh niệm trong trồng trà

Trồng , chăm sóc và thu hoạch trà là một hành trình . Ở Vườn Mầm Đá – Biết Ơn, chúng tôi đã thực hành một cách tiếp cận tổng thể với cây trà và môi trường xung quanh. Từ việc chọn giống bản địa, cải tạo đất, chủ động nguồn nước sạch tại chỗ, quy hoạch giống, tăng cường đa dạng sinh học và các yếu tố hấp dẫn thiên địch vào quản trị sâu bệnh hại. Chúng tôi đã sử dụng tối đa những cơ hội có thể đẻ cung cấp cho cây dinh dưỡng thuần thực vật bao gồm cả các yếu tố vi lượng và bổ sung vi sinh cho đất . Cùng với đất và nước, chúng tôi đã tìm kiếm các giải pháp thuận tự nhiên để chăm sóc và phòng trừ sâu bệnh hại.  Cây neem trên ruộng trà là một ứng dụng về việc sử dụng cây che tán đa mục đích.

Chánh niệm trong pha trà

Một trong những yêu cầu để thực hành chánh niệm là nắm và biêt rõ ràng về thực tại. Khi pha trà, việc biết rõ mình đang làm gì với loại trà gì hoàn toàn là một điều cần được làm rõ. Trên cơ sỏ đó, người pha trà có thể tiếp xúc với tự tính , tự vị của trà, từ đó mà điều chỉnh sao cho phù hợp với ngưởi sử dụng.

Chánh niệm trong thưởng trà

Thưởng trà là một khái niệm mang tính kỹ thuật, văn hoá và nghệ thuật về việc tiếp nhận sản phẩm trà vào bên trong cơ thể thông qua nước trà và phản ứng của trà với cơ thể. Vượt lên trên cả ưu tiên về uống trà như uống thuốc phòng bệnh, thực hành chánh niệm trong thưởng trà là một hành trình ngắn để mỗi người có thể sử dụng hàng ngày để quay về với bản chất của chính mình, từ đó điều chỉnh đời sống về mọi mặt sao cho hành trình cuộc đời là một chuỗi những trải nghiệm hạnh phúc.

Trồng cây là khởi lên một hành trình tương sinh, làm cho trái đất thêm xanh và tạo ra thức ăn cho muôn loài . Lễ trồng cây là dịp để môi người trong Vườn Mầm Đá, nhìn lại thân tâm, soi chiếu đến những góc khuất còn bỏ ngỏ, để tự một lần rà xoát xem, khi được duyên đến trái đất này, mình đã làm gì ?  Mình có thể làm gì và nên làm gì ? Nếu những câu hỏi này được các em bé hỏi cha mẹ vào lúc bắt đầu biết hỏi, thì sự kiện trồng cây sẽ trở thành sự kiện quan trọng cho mỗi ông Bố, bà Mẹ, Ông, Bà, người con, người cháu của mọi gia đình trên trái đất.  Bởi vì chính thực vật và vinh sinh đã cùng với đât, nước và không khí, tạo ra vô vàn thức ăn cho các loài khác, bao gồm cả động vật và con người.

Hàng năm Vườn Mầm Đá tổ chức trồng cây để hun đúc tâm thiện, hướng vào xây dựng những giá trị cốt lõi và nền tảng. Đối với Vườn Mầm Đá, cây cối là một đối tác cực kỳ quan trọng.

Trong Hoàng Đế Nội Kinh- Tố Vấn , có nói rõ về 4 quan điểm dưỡng sinh

1. Thuận theo âm dương

Trong “Hoàng Đế nội kinh” viết: “Phu tứ thì âm dương giả, vạn vật chi căn bổn dã”, nghĩa là âm dương bốn mùa là cái gốc của vạn vật. Cổ nhân cho rằng tự nhiên có quy luật chung mà người phải tuân theo. Đông y cho rằng người có bệnh là bởi vì âm dương bất hòa, cho nên điều hòa âm dương có thể chữa lành bệnh.

Người muốn dưỡng sinh thì cần tuân theo quy luật tăng giảm của âm dương trong tự nhiên, làm được “xuân hạ dưỡng dương, thu đông dưỡng âm”. Mùa xuân và mùa hạ cần phải sinh khí, trưởng khí, thích ứng với quy luật tăng dần của dương khí trong tự nhiên. Còn vào mùa thu và mùa đông thì phải thu khí và tàng khí, thích ứng với quy luật âm khí tăng dần trong tự nhiên.

Trong một ngày cũng phải thuận theo quy luật âm dương. “Hoàng Đế nội kinh” viết: “Dĩ nhất nhật phân vi tứ thì, triêu tắc vi xuân, nhật trung vi hạ, nhật nhập vi thu, dạ bán vi đông”, nghĩa là một ngày chia làm bốn thời kỳ, buổi sáng là mùa xuân, trưa là mùa hạ, chiều là mùa thu, giữa đêm là mùa đông. Sáng sớm và giữa trưa cần phải dưỡng dương khí, tham gia nhiều các hoạt động ngoài trời, rèn luyện thân thể giãn gân cốt, lưu thông khí huyết. Gần tối và ban đêm là lúc dương khí suy giảm, âm khí tăng nên cần phải phòng tránh gió lạnh, giữ ấm cơ thể, giảm bớt các hoạt động và ngủ nghỉ đầy đủ.
Không lao động quá sức

“Hoàng Đế nội kinh” viết: “Bất vọng tác lao”, không làm việc quá sức. Trong cấu tạo của chữ “vọng” (妄), phần trên là chữ “vong” (亡) chỉ cái chết, bên dưới là chữ “nữ” (女), nên chữ “vọng” nguyên ban đầu có ý tứ chỉ việc nặng nhọc phòng the. Về sau, nghĩa mở rộng của chữ vọng là chỉ những ảo tưởng vô căn cứ, không thực tế. Từ nguyên nghĩa của chữ “vọng” có thể hiểu “bất vọng tác lao” không chỉ có ý nghĩa là lao động, làm việc quá mức mà còn đặc biệt nhấn mạnh vào ý tứ chỉ dục vọng.

Một người muốn sống khỏe mạnh, trường thọ thì nhất định phải biết tiết chế dục vọng của bản thân, không chìm đắm vào ham muốn vật chất, cũng không thể lâm vào trạng thái tình ái quá độ. Đây cũng chính là nhân tố trọng yếu của tất cả các phương pháp dưỡng sinh xưa nay. Người hiện đại ngày nay cho dù không giống như người xưa mệt nhọc cày cuốc, nhưng sự mệt mỏi về tinh thần lại lớn gấp nhiều lần.

Trong “Hoàng Đế nội kinh” còn viết: “Nhìn lâu làm tổn thương huyết, đứng lâu làm tổn thương xương, đi lâu làm tổn thương cơ”, cho nên làm gì cũng cần nghỉ ngơi phù hợp.

2. Ẩm thực điều độ

Ẩm thực là một trong những phương pháp dưỡng sinh trọng yếu. Trong “Hoàng Đế nội kinh” cũng có nhắc đến ẩm thực dưỡng sinh: “Ngũ cốc vi dưỡng, ngũ quả vi trợ, ngũ súc vi ích, ngũ thái vi sung, khí vị hợp nhi phục chi, dĩ bổ ích tinh khí”, ý nói ngũ cốc là thực phẩm cung cấp dinh dưỡng, hoa quả là thực phẩm hỗ trợ, gia cầm và gia súc là thực phẩm bồi bổ, rau củ là thực phẩm bổ sung, người hấp thụ khí, vị của các món ăn đó sẽ bổ ích tinh khí cho cơ thể. Cho nên mọi người cần ăn đầy đủ và cân đối giữa ngũ cốc, thịt cá, hoa quả và rau cỏ để dưỡng sinh thân thể.

Trong cuốn “Ngũ vị” viết: “Cố cốc bất nhập, bán nhật tắc khí suy, nhất nhật tắc khí thiểu”, nghĩa là nếu không ăn lương thực thì nửa ngày khí sẽ suy, một ngày khí sẽ thiếu. Những người ăn quá ít lương thực thường có thể xuất hiện các triệu chứng như sắc mặt không hồng hào, nhịp tim nhanh, hơi thở ngắn và đuối sức…, cũng có thể bị mắc các bệnh do chính khí hư nhược, suy giảm.

“Hoàng Đế nội kinh” viết: “Ẩm thực tự bội, tràng vị nãi thương”, nghĩa là ăn quá nhiều, vượt quá sức tiêu hóa thì sẽ làm tổn thương đến chức năng của dạ dày và ruột.

Như vậy, ăn uống phải phù hợp quy luật và phải điều độ, không thể ăn uống quá độ hay quá ít. Bởi vì ăn quá nhiều hay quá ít đều sẽ ảnh hưởng không tốt đến dưỡng sinh thân thể.

3. Sống có quy tắc

Cuộc sống hàng ngày của chúng ta phải có quy luật, phải bố trí hợp lý thời gian học tập, làm việc và nghỉ ngơi. Một người nên quy định giờ giấc dậy, ăn cơm, học tập làm việc, rèn luyện thân thể và thời gian đi ngủ. Điều này giúp cho cuộc sống phong phú, có tổ chức và luôn tràn đầy tinh lực.

Thời gian ngủ là quan trọng nhưng chất lượng giấc ngủ còn quan trọng hơn nhiều. Mỗi người cần cố gắng làm việc và học tập vào ban ngày khi còn nhiều dương khí, buổi tối thì nên nghỉ ngơi thư giãn và đi ngủ. Cổ nhân nói: “Nhật xuất nhi tác, nhật lạc nhi tức“, nghĩa là mặt trời mọc thì làm, mặt trời lặn thì nghỉ. Việc duy trì những thói quen tốt trong cuộc sống sinh hoạt hàng ngày là cơ sở để có một sức khỏe tốt. Trái lại, những thói quen không tốt sẽ khiến cho cơ thể mắc bệnh.

4. Coi trọng chữ hòa

Trong “Hoàng Đế nội kinh” viết: “Hòa vu thuật số”, ý là người sống phải phù hợp đúng mực, có phương pháp, kỹ thuật, sách lược. Thời cổ đại, các bậc thánh hiền dùng từ “thuật số” làm tên gọi chung cho các phương pháp bảo vệ sức khỏe. Cho nên, thuật số có thể được hiểu chính là một số phương pháp dưỡng sinh rèn luyện sức khỏe thân thể và tinh thần.

Một người muốn có sức khỏe tốt, sống lâu thì yếu tố quan trọng nhất vẫn là chữ “hòa”. Hòa hợp với thiên nhiên, không phá hoại thiên nhiên, không phá hoại cân bằng sinh thái. Hòa hợp với xã hội, hòa hợp với người. Mỗi người đều có tính cách khác nhau, hơn nữa mỗi ngày lại xảy ra rất nhiều sự tình không vừa ý, vậy nên chúng ta cần giữ được tâm bình khí hòa, nghĩ đến người khác một chút thì mới không dễ dàng bị tức giận. Ngoài ra, còn phải hòa hợp với tâm sinh lý của mình, hòa hợp với hình thể và tinh thần của bản thân.

Dù bản thân chọn dùng bất kỳ loại phương pháp dưỡng sinh nào thì cũng nên làm được phù hợp, đúng mực, không nên thái quá hay không đủ. Như vậy mới đảm bảo được hiệu quả tốt mà dưỡng sinh mang lại.

Bạn đang sao chép nội dung của Trí Thức VN. Nếu là cá nhân sử dụng, vui lòng ghi rõ nguồn trithucvn2.net. Nếu là website, kênh truyền thông, vui lòng chỉ sử dụng nội dung khi có sự cho phép của Trí Thức VN.